Herkes, ölümünden sonra mal varlığının kime kalacağına ve kime kalmayacağına özgürce karar verme hakkına sahiptir. Bir vasiyetçi, bir akrabasını mirastan dışlamak isterse, bu, mirastan mahrum bırakma yoluyla yapılır. Burada miras hakkından mahrum bırakılmanın tam olarak ne anlama geldiğini, nasıl işlediğini ve miras hakkından mahrum bırakılmaya karşı kendinizi korumak için hangi seçeneklerin olduğunu öğrenebilirsiniz.
1. Mirastan mahrum bırakılma ne anlama gelir?
Bir vasiyetçinin akrabalarına hiçbir şey bırakmak istememesinin birçok nedeni olabilir. Bir mirasçının vasiyetname veya miras sözleşmesiyle mirastan dışlanmasına mirastan mahrum bırakılma denir.
2. Kimler mirastan mahrum bırakılabilir?
Yalnızca yasal miras sıralamasına göre miras almaya hak kazanan kişiler mirastan mahrum bırakılabilir. Bunlara şunlar dahildir:
•Birinci dereceden mirasçılar: çocuklar, torunlar ve büyük torunlar. Çocuklar, diğer tüm akrabalarını mirastan dışlarlar. Torunlar ve torun çocukları ancak vasiyetçinin çocukları vefat etmişse mirasçı olabilirler.
•İkinci dereceden mirasçılar: Merhumun anne, baba ve kardeşleri. Mirasçı ancak birinci dereceden varis bulunmadığı takdirde kalır.
•Üçüncü ve daha ileri dereceden mirasçılar: büyükanne ve büyükbabalar, kuzenler, büyük büyükanne ve büyükbabalar ve daha uzak akrabalar.
3. Mirastan mahrum bırakılmanın sonuçları nelerdir?
Mirastan mahrum bırakılma, etkilenen kişinin miras üzerindeki haklarını değiştirir:
• Mirastan mahrum bırakılma: Mirastan mahrum bırakılan kişi, mirasın mülkiyetine veya kullanımına ilişkin hiçbir hak elde edemez.
• Mirasçıların hariç tutulması: Aksi belirtilmedikçe, mirastan mahrum bırakılan kişinin mirasçıları da mirastan mahrum bırakılır.
•Yasal miras yoluyla yerine geçme: Eğer mirasçı atanmamışsa, mirasından mahrum bırakılan kişinin yerine yasal miras yoluyla kişi geçer.
•Zorunlu pay: Mirastan mahrum bırakılmış olsanız bile, bazı akrabalar yasal miras payının yarısına zorunlu olarak hak kazanırlar.
4. Mirastan mahrum bırakmanın hangi biçimleri vardır?
Mirastan mahrum bırakma çeşitli şekillerde gerçekleşebilir:
•Vasiyetname: Vasiyet eden kişi, bir kişinin hiçbir şey miras almaması gerektiğini açıkça belirtebilir. Alternatif olarak, vasiyette yalnızca istenen mirasçılar belirtilir ve böylece diğer herkes dışlanır.
• Olumsuz vasiyetname: Bu, yalnızca mirastan dışlanacak kişileri listeler. Mirasın yasal sıralaması diğer akrabalar için de geçerlidir.
5. Zorunlu pay: Mirastan mahrum bırakılmaya rağmen asgari katılım
Mirastan mahrum bırakılan akrabalar bile, yasal miras payının yarısı kadar olan zorunlu bir paya hak kazanırlar. Mirastan mahrum bırakılan kişinin vasiyette belirtilip belirtilmemesine bakılmaksızın, zorunlu pay alma hakkı geçerlidir. Aşağıdakiler uygunluk kriterlerini karşılamaktadır:
•Çocuklar, torunlar ve torun çocukları (evlat edinilmiş veya gayrimeşru çocuklar dahil)
•Eş veya hayat arkadaşı
•Vefat edenin anne ve babası
6. Zorunlu payın son teslim tarihleri ve uygulanması
Mirastan mahrum bırakılan kişiler, vasiyetnamenin açılmasından itibaren üç yıl içinde zorunlu paylarını talep edebilirler. Tipik prosedür şu şekildedir:
1.Bilgi talebi: Alman Medeni Kanunu’nun (BGB) 2314. maddesine göre, mirasçı mirasın kapsamını açıklamak zorundadır.
2.Zorunlu payın hesaplanması: Mirasın değeri bilindikten sonra, zorunlu pay hesaplanır.
3.Zorunlu payın talep edilmesi: Talep sözlü veya yazılı olarak yapılabilir.
4.Yasal yol: Mirasçılar reddederse, zorunlu pay mahkemede talep edilebilir.
7. Zorunlu pay olmaksızın tam mirastan mahrum bırakma
Nadir durumlarda, zorunlu pay geri alınabilir. Bu, aşağıdakiler gibi ciddi nedenler gerektirir:
•Vasiyetçiye karşı işlenmiş ciddi suçlar veya cinayete teşebbüs
•Hapis cezaları veya mahkeme kararıyla kliniklere yerleştirme
Avukat István Cocron, “Miras hakkından mahrum bırakma kararı, vasiyetnamede bireysel ve anlaşılır bir şekilde gerekçelendirilmelidir” diye açıklıyor.
8. Zorunlu paydan feragat
Mirastan mahrum bırakmaya alternatif olarak, zorunlu miras payından feragat edilebilir. Bu, noter onaylı bir sözleşme ile düzenlenir ve aşağıdaki avantajları sunar:
•Mirasçılar için rahatlama: Feragat, zorunlu payın ödenmesi sırasında finansal darboğazların önlenmesini sağlar.
•Kıdem tazminatı: Haklarından feragat eden kişi karşılığında kıdem tazminatı alabilir; örneğin, bir miktar para veya varlık.
9. Mirastan mahrum bırakılmaya karşı yasal seçenekler
Mirastan mahrum bırakılan kişiler, aşağıdaki durumlarda mirastan mahrum bırakılmalarının hukuka uygunluğunu inceleyebilir ve vasiyeti itiraz edebilirler:
•Vasiyetname geçersizdir (örneğin, şekilsel hatalar nedeniyle).
•Vasiyetnameyi düzenleyen kişi akıl sağlığı yerinde değildi.
•Vasiyetname baskı altında veya hata sonucu oluşturulmuştur.
Mirastan mahrum bırakma yasal ise, geriye kalan tek seçenek genellikle zorunlu payı talep etmektir.
Avukat Cocron, “Bu düzenlemeler ve yasal seçenekler, vasiyet sahiplerinin miraslarının dağıtımını yapılandırmalarına ve mirasından mahrum bırakılan kişilerin hak taleplerini gözden geçirmelerine olanak tanır. Her zaman profesyonel hukuki danışmanlık alınması önerilir,” diyor.
